Giải ngân là gì? Quy trình giải ngân khi vay vốn?

Giải ngân là một cụm từ được mọi người sử dụng rất phổ biến trong ngành tài chính - ngân hàng, đặc biệt là trong các tờ rơi hoặc các quảng cáo dịch vụ hỗ trợ tài chính với cụm từ giải ngân nhanh. Vậy giải ngân là gì, quy trình giải ngân ra sao và thời gian giải ngân là bao lâu? Hãy cùng MSB tìm hiểu thông qua bài viết dưới đây.

1. Giải ngân là gì? 

Giải ngân trong lĩnh vực ngân hàng được định nghĩa là hành động các tổ chức tín dụng thực hiện việc cung cấp tiền vay cho khách hàng sau khi khoản vay đã được phê duyệt và người vay đã hoàn tất mọi thủ tục pháp lý theo yêu cầu. Quá trình này đánh dấu sự chuyển giao chính thức nguồn vốn từ ngân hàng đến tay người vay, cho phép họ sử dụng số tiền này để thực hiện các mục đích đã cam kết trong hồ sơ vay.

Bản chất của giải ngân thể hiện mối quan hệ tín dụng giữa ngân hàng - người cho vay và khách hàng - người đi vay, trong đó ngân hàng đóng vai trò cung cấp vốn và khách hàng có nghĩa vụ hoàn trả cả gốc lẫn lãi theo thỏa thuận. Việc giải ngân chỉ được thực hiện khi ngân hàng đã đánh giá kỹ lưỡng khả năng trả nợ của khách hàng, tính khả thi của mục đích vay và giá trị tài sản đảm bảo (nếu có).

Trong thực tế, giải ngân có thể được thực hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau như chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản ngân hàng của khách hàng, cấp tiền mặt tại quầy giao dịch, hoặc chuyển khoản cho bên thứ ba theo yêu cầu của người vay. Mỗi phương thức giải ngân đều có những ưu điểm và hạn chế riêng, phù hợp với từng nhu cầu và hoàn cảnh cụ thể của khách hàng.

2. Các hình thức giải ngân hiện nay

2.1 Theo phương thức giải ngân 

Giải ngân bằng tiền mặt: Khoản vay được cấp trực tiếp bằng tiền mặt cho người vay, chủ yếu áp dụng với các khoản vay cá nhân nhỏ và khi bên vay/bán không có tài khoản ngân hàng.

Giải ngân qua chuyển khoản: Số tiền vay được chuyển vào tài khoản ngân hàng của người vay hoặc bên thụ hưởng (ví dụ chủ nhà, đại lý ô tô), là phương thức phổ biến hiện nay nhờ tính tiện lợi, an toàn.

2.2 Theo số lần giải ngân

Giải ngân một lần: Ngân hàng cấp toàn bộ số tiền vay trong một lần duy nhất, thường dùng cho các nhu cầu mua sắm hoặc đầu tư cần vốn lớn ngay.

Giải ngân nhiều lần/theo tiến độ: Khoản vay được chia thành nhiều đợt, giải ngân theo tiến độ dự án hoặc theo thỏa thuận, phù hợp với xây dựng nhà xưởng, kinh doanh, thanh toán theo từng giai đoạn.

2.3 Theo điều kiện sử dụng vốn

Giải ngân phong tỏa: Số tiền được chuyển vào tài khoản của người bán hoặc bên thụ hưởng nhưng chưa thể sử dụng ngay, vì giao dịch mua bán hoặc thủ tục sang tên chưa hoàn tất; thường áp dụng với bất động sản, xe ô tô.

Giải ngân không phong tỏa: Tiền được chuyển vào tài khoản và người nhận có thể sử dụng ngay, áp dụng khi tài sản đảm bảo đã hoàn thành thủ tục chuyển giao hoặc thế chấp.

Các hình thức giải ngân hiện nay

3. Quy trình giải ngân khi vay vốn ngân hàng như thế nào?

Mỗi ngân hàng sẽ có những quy trình và cách thức giải ngân khác nhau, nhưng nhìn chung thì quy trình giải ngân của ngân hàng sẽ có những bước như sau:

Bước 1: Thu thập và xác thực thông tin của khách hàng

Thu thập và xác thực thông tin của khách hàng là bước đầu tiên trong quy trình giải ngân. Ở bước này, khách hàng sẽ đăng ký và kê khai các thông tin vay vốn tại ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng.

Thông tin mà khách hàng phải kê khai là các thông tin cá nhân cơ bản, mục đích vay vốn và khả năng hoàn trả. Nhân viên tiếp nhận thông tin sẽ dùng nghiệp vụ chuyên môn để xác thực thông tin mà khách hàng cung cấp.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ

Mỗi ngân hàng sẽ có những yêu cầu khác nhau về hồ sơ vay vốn. Khách hàng có thể tham khảo và lựa chọn cho mình ngân hàng phù hợp sau đó chuẩn bị những hồ sơ theo yêu cầu của ngân hàng.

Bước 3: Thẩm định hồ sơ

Sau khi khách hàng đã nộp đủ hồ sơ, nhân viên ngân hàng sẽ tiến hành thẩm định hồ sơ. Thẩm định hồ sơ là quá trình xét, đối chiếu và xác minh thông tin mà khách hàng cung cấp, từ đó sẽ xác định khách hàng có phù hợp và đủ điều kiện cho vay của ngân hàng không.

Trong giai đoạn này, nhân viên ngân hàng có thể yêu cầu khách hàng và những người liên quan cung cấp thêm thông tin hoặc yêu cầu khách hàng bổ sung thêm hồ sơ nếu còn thiếu.

Bước 4: Phê duyệt khoản vay

Sau bước thẩm định hồ sơ, nhân viên ngân hàng tiến hành lập báo cáo đề xuất tín dụng và trình lên cấp trên để xin phê duyệt.

Dựa vào hồ sơ và thông tin khách hàng cung cấp, người có thẩm quyền phê duyệt khoản vay quyết định đồng ý hoặc từ chối cho vay vốn.

Trường hợp số tiền khách hàng cần vay quá lớn thì ngân hàng sẽ thành lập ra một tổ thẩm định độc lập khác để thẩm định lại toàn bộ số hồ sơ, nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và khách quan.

Bước 5: Giải ngân khoản vay

Sau khi thực hiện lần lượt các bước trên, ngân hàng sẽ tiến hành giải ngân cho Khách hàng hoặc bên thụ hưởng thông qua hình thức chuyển khoản hoặc nhận tiền mặt.

4. Hồ sơ giải ngân vay vốn khách hàng cần chuẩn bị

Để hoàn tất thủ tục vay vốn ngân hàng, khách hàng cần chuẩn bị những hồ sơ như sau:

• Hồ sơ pháp lý: CCCD/ CMND, sổ hộ khẩu, giấy đăng ký kết hôn/ độc thân
• Hồ sơ tài chính: Chứng minh thu nhập ổn định
• Hồ sơ mục đích vay: Mục đích vay của bạn: tiêu dùng, mua bất động sản, vay xây dựng nhà cửa,...
• Giấy tờ hoặc tài liệu chứng minh quyền sở hữu, sử dụng tài sản (trong trường hợp vay vốn có đảm bảo bằng tài sản)

5. Những điều khách hàng cần lưu ý khi giải ngân

• Trong quá trình thẩm định, để đẩy nhanh tiến độ, khách hàng nên cung cấp đầy đủ thông tin, có thể chủ động bố trí thời gian gặp mặt trực tiếp và bổ sung hồ sơ một cách kịp thời.
• Cố gắng sắp xếp thời gian khi Ngân hàng có yêu cầu làm thủ tục để được giải ngân nhanh và tránh để lỡ công việc.
• Khách hàng đọc kỹ thông báo, điều kiện cho vay, các chi tiết về thời hạn, biên độ, lãi suất,... và đặc biệt là đọc kỹ hợp đồng cho vay trước khi đặt bút ký.
• Nên tìm hiểu 1 đến 2 ngân hàng trước khi quyết định lựa chọn ngân hàng sẽ vay để phù hợp nhất với nhu cầu, khả năng tài chính và ưu đãi của của ngân hàng.

6. Một số câu hỏi khác về giải ngân

6.1 Giải ngân mất bao lâu?

Thời gian giải ngân phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm loại hình vay vốn, tính phức tạp của hồ sơ và quy định cụ thể của từng ngân hàng. Đối với các khoản vay tiêu dùng không thế chấp, quá trình giải ngân có thể hoàn tất trong vòng 1-3 ngày làm việc sau khi hồ sơ được phê duyệt.

Các khoản vay có tài sản đảm bảo như vay mua nhà, đất đai thường cần thời gian dài hơn, từ 5-15 ngày làm việc, do cần thực hiện các thủ tục thẩm định giá trị tài sản và hoàn thiện các thủ tục pháp lý liên quan.

6.2 Thế nào là giải ngân cho bên thứ 3?

Giải ngân cho bên thứ ba là phương thức mà ngân hàng chuyển tiền trực tiếp đến người bán hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ mà người vay cần thanh toán, thay vì chuyển tiền cho chính người vay. Hình thức này thường được áp dụng trong các trường hợp vay mua ô tô, mua nhà, hoặc thanh toán học phí.

6.3 Có trường hợp nào bị từ chối giải ngân không? 

Ngân hàng có quyền từ chối giải ngân ngay cả khi khoản vay đã được phê duyệt trong các trường hợp sau:

- Khách hàng cung cấp thông tin sai lệch hoặc gian dối trong hồ sơ

- Tình hình tài chính thay đổi nghiêm trọng so với thời điểm đăng ký

- Tài sản đảm bảo không đạt giá trị cam kết hoặc có tranh chấp pháp lý  

- Vi phạm các điều kiện đã thỏa thuận trong hợp đồng

Hy vọng với những thông tin trên, MSB đã giúp bạn hiểu rõ về giải ngân, quy trình giải ngân cũng như hồ sơ vay vốn , giúp bạn dễ dàng hơn trong việc vay vốn ngân hàng.