Giải mã FOMO: Vì sao bạn luôn lo sợ bỏ lỡ điều gì đó?

FOMO là gì? FOMO được xem là hội chứng sợ bỏ lỡ đang phổ biến trong giới trẻ hiện nay. Hãy cùng MSB đi tìm hiểu hội chứng này trong bài viết dưới đây.

FOMO được xem là hội chứng sợ bỏ lỡ, đang càng ngày phổ biến trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ như hiện nay. Vậy FOMO là gì? Nguyên nhân hình thành hội chứng này trong xã hội? Trong bài viết dưới đây, MSB sẽ cung cấp nhiều thông tin về FOMO đồng thời hướng dẫn cách cải thiện tình trạng này nhé!

1. FOMO là gì? Lịch sử và nguồn gốc thuật ngữ

FOMO là từ viết tắt của cụm từ Fear of Missing Out, là một hội chứng tâm lý phổ biến trong xã hội hiện đại, con người sợ bản thân bị bỏ lỡ những điều thú vị, hay ho trong cuộc sống mà người khác đang được trải nghiệm. Nỗi sợ này thúc đẩy việc liên tục cập nhật thông tin, tham gia các hoạt động xã hội, đôi khi ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý, hành vi của con người. Ví dụ, người trẻ cảm thấy áp lực phải tham gia mọi sự kiện dù thực sự không muốn, chỉ để tránh cảm giác thụt lùi so với người khác. Kết quả, họ cảm thấy căng thẳng, khó tập trung vào cuộc sống hiện tại, năng suất công việc giảm sút. 

“Hội chứng sợ bỏ lỡ” được tiến sĩ Dan Herman xác định lần đầu vào năm 1996. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, hiệu ứng tâm lý này vẫn chưa được gọi là FOMO. Cho đến năm 2004, thuật ngữ FOMO mới được sử dụng lần đầu tiên bởi nhà đầu tư Patrick J. McGinnis, được đăng trong 1 bài báo của ông trên tạp chí The Harbus. Thuật ngữ này nhanh chóng trở nên phổ biến trong xã hội. Vào năm 2013, FOMO chính thức được công nhận và thêm vào từ điển Oxford.

FOMO là từ viết tắt của cụm từ Fear of Missing Out

2. Biểu hiện và nguyên nhân của FOMO

Dưới đây là những biểu hiện phổ biến và nguyên nhân hình thành hội chứng tâm lý FOMO:

2.1 Những biểu hiện phổ biến của hội chứng FOMO

Tuy hội chứng tâm lý FOMO khá mơ hồ nhưng có thể gây ra những ảnh hưởng dễ dàng quan sát được. Nếu chú ý kỹ, bạn sẽ thấy được những biểu hiện phổ biến sau đây:

• Cảm giác lo lắng, bất an: Người bị FOMO thường trải qua cảm giác hồi hộp, lo sợ khi không thể biết rõ mình có đang bỏ lỡ điều gì quan trọng không.
• Kiểm tra mạng xã hội liên tục: Một trong những biểu hiện rõ nhất của FOMO là thói quen kiểm tra mạng xã hội thường xuyên để cập nhật những hoạt động, sự kiện, tin tức mới nhất mà người thân, bạn bè, người nổi tiếng tham gia. Hành động này có thể làm gián đoạn công việc, các hoạt động thường nhật khác.
• Mất tập trung: Vì luôn bị cuốn hút vào thế giới ảo, thông tin từ bên ngoài, người bị FOMO dễ mất tập trung, giảm hiệu quả làm việc, khó tận hưởng những khoảnh khắc hiện tại trong cuộc sống.
• Mua đồ xa xỉ không cần thiết: Bạn hay mua những món hàng mà ngay chính bản thân cũng không rõ lý do tại sao lại mua. Có thể đó là món đồ đang “hot” trên thị trường, khi mua bạn sẽ thỏa mãn về mặt cảm xúc trong chốc lát. Ví dụ, bạn cảm thấy áp lực phải sở hữu một món hàng đang được nhiều người nổi tiếng hay bạn bè sử dụng. Điều này xuất phát từ nỗi sợ không bắt kịp trào lưu, dẫn đến việc vội vàng chi tiền các sản phẩm mà bạn không cần. 
• Có quá nhiều mối quan hệ không quan trọng: Khi thấy mọi người xung quanh đang hạnh phúc trong một mối quan hệ tình cảm, hiệu ứng FOMO khiến bạn vội vàng bước vào một mối quan hệ chỉ để “bắt kịp” mọi người, bất chấp việc đó chưa thực sự phù hợp với bản thân. Điều này dẫn đến bạn có nhiều mối quan hệ không quan trọng, thiếu sự gắn kết sâu sắc, dễ gây tổn thương về mặt cảm xúc. 

Thói quen kiểm tra mạng xã hội thường xuyên

2.2 Nguyên nhân hình thành FOMO trong xã hội hiện đại

FOMO được hình thành trong xã hội hiện đại từ 3 nguyên nhân chính sau đây:

• Ảnh hưởng của mạng xã hội: Mạng xã hội là nguyên nhân trực tiếp tạo ra hội chứng tâm lý FOMO. Các nền tảng như Facebook, Instagram, TikTok giúp người dùng dễ dàng so sánh bản thân với người khác thông qua việc nhìn thấy các hoạt động nổi bật, chuyến đi, bữa tiệc, trải nghiệm mà họ không có mặt. Từ đó, tạo ra cảm giác lo lắng, thúc đẩy sự quan tâm mạnh mẽ đến việc không bỏ qua những điều tương tự.
• Áp lực xã hội, kỳ vọng cá nhân: Xã hội hiện đại đặt nhiều áp lực về sự thành công. Người ta mong muốn được đánh giá cao, không bị tụt lại phía sau trong cuộc đua về địa vị, sự nghiệp, các mối quan hệ xã hội. Kỳ vọng tạo ra áp lực khiến con người cảm thấy phải tham gia mọi hoạt động sự kiện, cho dù đôi khi không phù hợp với bản thân.
• Tính cách dễ bị ảnh hưởng, lo âu: Một số người có tính cách nhạy cảm, dễ bị ảnh hưởng bởi cảm xúc, môi trường xung quanh. Sự phụ thuộc vào công nghệ cũng làm gia tăng mức độ bị chi phối từ thông tin bên ngoài, khiến họ khó tránh khỏi cảm giác sợ bỏ lỡ. 

3. Tác động của FOMO đến đời sống cá nhân và xã hội

Hội chứng FOMO không chỉ ảnh hưởng cá nhân mà còn tác động đến xã hội. Cụ thể như sau:

3.1 Ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và hành vi

Dưới đây là những ảnh hưởng tiêu cực của FOMO đến tâm lý, hành vi con người:

• Lo lắng, căng thẳng: FOMO khiến người ta luôn trong trạng thái bất an, lo lắng vì cảm thấy bản thân có thể bỏ lỡ những điều thú vị, cơ hội tốt mà người khác đang tận hưởng.
• Quyết định thiếu suy nghĩ: FOMO làm con người đưa ra những quyết định vội vàng, thiếu cân nhắc. Trong đời sống hàng ngày, cảm giác này thúc đẩy việc tham gia những hoạt động xã hội không cần thiết, mua sắm quá mức chỉ để không bị tụt lại phía sau.
• Giảm lòng tự trọng: Việc thường xuyên so sánh bản thân với người khác sẽ tạo cho người ta có cảm giác bị kém cỏi, không đủ tốt, chưa đạt những thành công tương xứng.
• Tác động đến sức khỏe: Áp lực và căng thẳng do FOMO không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà kéo theo các vấn đề về sức khỏe thể chất như mất ngủ, mệt mỏi, suy giảm hệ miễn dịch. Nếu không được kiểm soát, FOMO còn góp phần tăng nguy cơ rối loạn lo âu, trầm cảm. 

FOMO còn góp phần tăng nguy cơ rối loạn lo âu, trầm cảm

3.2 FOMO trong đầu tư và tài chính

Trong lĩnh vực giao dịch tài chính, FOMO là một cạm bẫy lớn đối với các nhà đầu tư. Khi chứng kiến giá của một tài sản tăng nhanh, nhiều nhà đầu tư có thể ngay lập tức quyết định mua mà không suy nghĩ kỹ lưỡng về giá trị thực sự của tài sản đó. Họ hành động dựa trên tâm lý lo sợ rằng nếu không nhanh tay, sẽ bỏ lỡ cơ hội kiếm lời hiếm có. Hiệu ứng FOMO khiến các nhà đầu tư dễ dàng bị cuốn theo đám đông, không dựa vào phân tích, chiến lược đầu tư nghiêm túc. Từ đó dẫn đến quyết định đầu tư thiếu căn cứ, rủi ro tài chính lớn. 

Ví dụ: Khi cổ phiếu của một công ty nhỏ hoặc mới niêm yết tăng giá đột biến, nhà đầu tư mới sẽ mua theo thông tin của đám đông mà không xem xét đến báo cáo tài chính hoặc triển vọng kinh doanh, dẫn đến mất tiền khi giá điều chỉnh. 

4. Cách khắc phục và kiểm soát FOMO hiệu quả

Cách khắc phục và kiểm soát FOMO là rất quan trọng để duy trì sức khỏe tâm lý ổn định đồng thời vận hành cuộc sống một cách hiệu quả:

4.1 Nhận diện cảm xúc và hiểu rõ FOMO

Trước tiên, bạn cần tự quan sát kỹ các dấu hiệu của FOMO như cảm giác lo lắng, sợ bỏ lỡ hay cảm giác bất an khi không theo kịp người khác. Việc hiểu rõ FOMO là gì, nhận biết được khi nào mình đang trải qua cảm xúc đó sẽ giúp bạn chủ động tránh để bị chi phối. Điều quan trọng là hãy hiểu rằng việc bỏ lỡ một số chuyện hoặc một số điều trong cuộc sống là điều bình thường, không phải lúc nào tham gia tất cả cũng là điều tốt nhất.

Bạn cần tự quan sát kỹ các dấu hiệu của FOMO

4.2 Thực hành kỹ thuật kiểm soát tâm lý và cân bằng cuộc sống

Dưới đây là một số kỹ thuật kiểm soát tâm lý và cân bằng cuộc sống mà bạn có thể thực hành:

• Chánh niệm (mindfulness): Là nghệ thuật chú tâm, sống trọn vẹn trong thời khắc hiện tại. Đây có thể là người trợ thủ đắc lực của bạn trên hành trình vượt qua hội chứng FOMO, hướng đến sự tập trung vào những trải nghiệm của riêng mình thay vì mãi theo dõi cuộc sống của người khác.
• Rèn luyện sức khỏe thể chất: Vận động thể chất sẽ kích thích não bộ sản sinh serotonin, dopamin và các chất dẫn truyền thần kinh khác có tác dụng cải thiện tâm trạng. Bạn có thể rèn luyện sức khỏe thể chất bằng cách đi bộ, đạp xe, bơi lội, tập gym,… Đây là các bộ môn thể thao dễ dàng chơi, không đòi hỏi nhiều kỹ thuật, không gây mất sức quá nhiều mà còn cải thiện nhanh chóng về mặt sức khỏe lẫn tinh thần. 
• Giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội: Nên giới hạn thời gian truy cập trên các nền tảng mạng xã hội, để tránh bị cuốn theo những tin tức, hoạt động của người khác.
• Học cách trân trọng: Trân trọng những gì bản thân đang có sẽ giảm bớt cảm giác sợ bỏ lỡ, thay đổi góc nhìn tích cực hơn trong cuộc sống.
• Viết nhật ký: Viết nhật ký là một cách để bạn ghi lại từng cảm xúc, suy nghĩ của mình một cách chân thật. Qua việc ghi chép, bạn sẽ nhận diện được nguyên nhân gây ra hội chứng FOMO trong tâm lý bản thân mình, từ đó chủ động hơn trong việc quản lý cảm xúc. 
• Duy trì các mối quan hệ lành mạnh: Giữ lại và duy trì các mối quan hệ lành mạnh, gặp gỡ người thân, bạn bè, tham gia các hoạt động cộng đồng, những việc này giúp phát triển kỹ năng giao tiếp, tăng cường sự gắn kết với mọi người xung quanh, từ đó cải thiện được sức khỏe tinh thần, nâng cao chất lượng cuộc sống. 
• Tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp: Nếu nhận thấy hiệu suất công việc, học tập bị giảm sút, các mối quan hệ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, bạn nên chủ động tìm đến lãnh đạo, cấp trên để trao đổi, đề xuất điều chỉnh cách làm việc, chỉ tiêu phù hợp để giảm bớt áp lực, căng thẳng. Nếu sau khi đã thực hiện bước này mà vẫn gặp khó khăn, xuất hiện các biểu hiện tâm lý lo âu, stress, mất ngủ thì bạn nên tìm đến sự hỗ trợ chuyên nghiệp từ bác sĩ tâm lý, chuyên gia tư vấn để vượt qua hội chứng FOMO. 

4.3 Ứng dụng trong đầu tư và lựa chọn thông minh

Để kiểm soát FOMO trong đầu tư hiệu quả, có những lựa chọn thông minh thì bạn có thể tham khảo những cách sau đây: 

• Giữ sự tỉnh táo, kiên định với mục tiêu: Chọn lọc nguồn thông tin đáng tin cậy, hạn chế tiếp nhận những thông tin thiếu căn cứ. Kiên định với chiến lược đầu tư đã đề ra, tuy kế hoạch có thể sẽ thay đổi ít nhiều nhưng không đồng nghĩa với việc “gió chiều nào theo chiều đó”. Bạn nên học hỏi và tham gia vào các nhóm đầu tư uy tín, lắng nghe những chia sẻ, lời khuyên từ các chuyên gia lâu năm trong ngành, từ đó nâng cao kiến thức, tránh bị chi phối bởi những thông tin lan truyền thiếu kiểm chứng. 
• Dựa trên phân tích kỹ thuật thay vì cảm xúc: FOMO thường xuất phát từ cảm xúc sợ bỏ lỡ, khiến nhà đầu tư quyết định vội vàng mà không có cơ sở. Để khắc phục, nhà đầu tư nên dựa vào kỹ năng phân tích kỹ thuật để đưa ra quyết định có cơ sở hơn. Nhà đầu tư có thể sử dụng phân tích hành động giá (Price Action), mô hình nến Nhật (Candlestick) để nhận biết tình hình của thị trường. 
• Xác định đúng thời điểm cắt lỗ: Các nhà đầu tư phải học cắt lỗ vì nếu không dừng đúng lúc khi giá giảm, sẽ phải chịu tổn thất nặng nề, mất đi cơ hội tái đầu tư. Tâm lý “chưa bán là chưa lỗ” khiến nhiều nhà đầu tư hy vọng giá sẽ phục hồi, nhưng thực tế việc trì hoãn cắt lỗ sẽ làm gia tăng rủi ro mất vốn. Vì thế, nhà đầu tư phải học cách dừng đúng lúc để tránh được bẫy FOMO, tránh thất thoát quá nhiều tài sản. 
• Ghi chép nhật ký đầu tư để rút kinh nghiệm: Việc ghi chép giúp nhà đầu tư nhận ra điểm mạnh, điểm yếu trong quá trình đầu tư, từ đó rút ra bài học riêng, xây dựng chiến lược phù hợp, hạn chế lặp lại sai lầm cũ, ít bị tác động bởi hội chứng FOMO. 
• Tích lũy kiến thức, kinh nghiệm: Nhà đầu tư cần nắm rõ biến động, xu hướng, đồng thời phải quan sát hoạt động của doanh nghiệp có đang tăng trưởng ổn định hay không. Tuy nhiên nắm rõ biến động là chưa đủ mà còn phải học hỏi, nâng cao kiến thức theo thời gian. Điều này giúp nhà đầu tư định hướng mục tiêu rõ ràng, xây dựng kế hoạch, chiến lược vững chắc trong tương lai. 

Kiên định với chiến lược đầu tư đã đề ra

Như vậy, bài viết trên đây đã giải thích chi tiết FOMO là gì đồng thời hướng dẫn các cách khắc phục hội chứng này. Để không bị FOMO, bạn hãy tập trung vào những điều thật sự mang lại giá trị và ý nghĩa cho bản thân. 

Chia sẻ: