Tìm kiếm
Lãi suất là gì? Cẩm nang cơ bản về lãi suất ngân hàng
23/10/2025Lãi suất là một trong những yếu tố quan trọng và được quan tâm bởi bậc nhất. Vì thế, nhà đầu tư cần nắm chắc những thông tin chi tiết về lãi suất ngay tại đây!
Lãi suất là yếu tố quan trọng bậc nhất đối với bất kỳ nhà đầu tư nào bên cạnh kỳ hạn gửi tiền. Nếu bạn đang băn khoăn lãi suất là gì, có những hình thức nào, và chịu sự chi phối của những nhân tố nào? Hãy để MSB “bật mí” cho bạn tất tần tật những thông tin chi tiết về lãi suất ngân hàng ngay trong bài viết này!
1. Lãi suất là gì? Phân biệt lãi và lãi suất ngân hàng
Lãi suất là tỷ lệ phần trăm của khoản tiền gốc mà bên cho vay (chủ yếu là ngân hàng) nhận được hoặc bên đi vay phải trả trong một khoảng thời gian nhất định, thường tính theo tháng hoặc năm. Lãi suất thể hiện mối quan hệ giữa người cho vay – người cung cấp vốn, với người đi vay – người sử dụng vốn. Lãi suất cho vay càng cao thì chi phí vay vốn càng lớn, ngược lại lãi suất tiền gửi càng cao thì lợi nhuận từ tiền nhàn rỗi càng nhiều.

Lãi suất là một trong những yếu tố được nhiều sự quan tâm của nhà đầu tư
Trong khi đó, lãi (hay còn gọi là tiền lãi) là số tiền mà bên đi vay phải trả thêm ngoài tiền gốc cho bên cho vay. Lãi được tính bằng cách nhân số tiền gốc với lãi suất tương ứng và thời gian cho vay. Như vậy, lãi suất là tỷ lệ phần trăm trên tiền gốc, còn lãi là giá trị tiền tệ cụ thể mà người đi vay phải trả.
2. Các loại lãi suất ngân hàng phổ biến
Lãi suất ngân hàng được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí như tính chất khoản vay, tính linh hoạt của lãi suất, giá trị thực của tiền lãi và phương pháp tính lãi. Cụ thể:
Theo tính chất khoản vay
- Lãi suất tiền gửi: áp dụng cho tiền gửi tiết kiệm (có kỳ hạn/không kỳ hạn) và tiền gửi thanh toán, phụ thuộc vào loại tiền, số tiền và kỳ hạn gửi.
- Lãi suất cơ bản: là mức lãi suất thấp nhất mà tổ chức tín dụng và ngân hàng áp dụng cho các khoản vay bằng VND.
- Lãi suất tín dụng: áp dụng cho các khoản vay mua nhà, xe, đầu tư…, phụ thuộc vào loại hình vay và thoả thuận giữa ngân hàng, tổ chức tín dụng và khách hàng.
- Lãi suất chiết khấu: do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định, áp dụng cho khoản vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại.
- Lãi suất tái chiết khấu: do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định, áp dụng với giá trị các loại giấy tờ như trái phiếu, hối phiếu, lệnh phiếu và số tiền ghi trên thương phiếu.
- Lãi suất liên ngân hàng: do Ngân hàng Trung ương quy định khi các ngân hàng cho vay lẫn nhau.

Lãi suất được phân loại theo nhiều tính chất khác nhau
Theo tính linh hoạt của lãi suất
- Lãi suất cố định: được quy định trong hợp đồng, không đổi trong suốt thời gian vay.
- Lãi suất thả nổi: thay đổi theo từng thời kỳ, chịu ảnh hưởng bởi biến động thị trường.
Theo giá trị thực của tiền lãi
- Lãi suất thực: bằng lãi suất danh nghĩa trừ đi tỷ lệ lạm phát, phản ánh giá trị thực của khoản vay/tiền gửi.
- Lãi suất danh nghĩa: thể hiện mức tăng trưởng tiền tệ sau một khoảng thời gian nhất định (thường là 1 năm), chưa tính đến yếu tố lạm phát, thường được ghi trong hợp đồng tín dụng.
Theo cách tính lãi suất
- Lãi suất đơn: Số tiền lãi được tính dựa trên số tiền gốc ban đầu và không thay đổi trong suốt thời gian vay. Số tiền lãi sẽ tăng lên tỷ lệ thuận với kỳ hạn vay. Ví dụ: vay 100 triệu với lãi suất đơn 1%/tháng trong 3 tháng, số tiền lãi phải trả là: 100 triệu x 1% x 3 = 3 triệu đồng.
- Lãi suất kép: Số tiền lãi không chỉ tính trên số tiền gốc ban đầu mà còn cộng dồn cả lãi của các kỳ trước đó. Theo cách tính này, cả tiền gốc và tiền lãi đều sinh lời theo thời gian. Ví dụ: gửi tiết kiệm 100 triệu với lãi suất kép 1%/tháng trong 3 tháng, số tiền lãi nhận được là:
- Tháng 1: 100 triệu x 1% = 1 triệu
- Tháng 2: (100 triệu + 1 triệu) x 1% = 1,01 triệu
- Tháng 3: (100 triệu + 1 triệu + 1,01 triệu) x 1% = 1,0201 triệu
Tuỳ theo góc độ phân loại mà lãi suất ngân hàng được chia thành nhiều loại khác nhau. Việc nắm rõ đặc điểm của từng loại sẽ giúp khách hàng có cơ sở so sánh, lựa chọn sản phẩm phù hợp và tính toán hiệu quả tài chính khi gửi tiền hoặc vay vốn.
3. Ý nghĩa của lãi suất trong ngân hàng và nền kinh tế
Lãi suất đóng vai trò là công cụ điều tiết vĩ mô quan trọng của ngân hàng trung ương. Việc điều chỉnh lãi suất cho phép kiểm soát cung tiền, lạm phát, tăng trưởng tín dụng và ổn định thị trường tiền tệ. Khi lãi suất tăng sẽ khuyến khích tiết kiệm, hạn chế đầu tư và tiêu dùng, giảm sức ép lên giá cả. Ngược lại, giảm lãi suất kích thích nhu cầu vay vốn, mở rộng sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Lãi suất có ý nghĩa và vai trò quan trọng trong nền kinh tế
Đối với hệ thống ngân hàng thương mại, chênh lệch lãi suất giữa huy động và cho vay tạo ra nguồn thu chủ yếu. Việc điều hành linh hoạt lãi suất cũng là cách để ngân hàng cân đối nguồn vốn, quản trị rủi ro thanh khoản và tín dụng. Đối với người dân và doanh nghiệp, mức lãi suất cao hay thấp ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định gửi tiền tiết kiệm, đi vay vốn đầu tư và mua sắm.
4. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức lãi suất ngân hàng
Mức lãi suất ngân hàng luôn biến động và chịu sự tác động của nhiều nhân tố. Dưới đây là những yếu tố chính mà khách hàng cần lưu ý:
- Cung – cầu vốn vay: Khi cung vốn dồi dào, lãi suất có xu hướng giảm để kích thích nhu cầu vay. Ngược lại, lãi suất tăng khi nguồn cung thắt chặt để thu hút tiền gửi. Mối quan hệ này chịu ảnh hưởng từ chính sách tiền tệ của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.
- Tỷ lệ lạm phát: Lạm phát tăng cao khiến người dân ưu tiên nắm giữ tài sản đảm bảo giá trị, làm giảm nguồn cung vốn cho vay và đẩy lãi suất tăng. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng có thể nâng lãi suất để kiểm soát lạm phát.
- Chính sách của Nhà nước: Các chính sách tài khóa, tiền tệ, thu nhập đều tác động đến lãi suất. Chẳng hạn, chính sách tài khóa mở rộng kích thích nhu cầu vay vốn, gây sức ép lên lãi suất.
- Bội chi ngân sách và nợ công: Thâm hụt ngân sách tăng khiến Chính phủ phát hành nhiều trái phiếu, đẩy lãi suất trái phiếu và lãi suất chung trong nền kinh tế đi lên.
- Tình hình kinh tế – chính trị: Nền kinh tế tăng trưởng mạnh kéo theo nhu cầu vốn và lãi suất gia tăng. Ngược lại, suy thoái kinh tế và bất ổn chính trị khiến dòng vốn dịch chuyển, thu hẹp nguồn cung và đẩy lãi suất lên cao.
Với vai trò là động lực và là thước đo của nền kinh tế, diễn biến lãi suất chịu ảnh hưởng đa chiều từ nhiều nhân tố, bao gồm tương quan cung – cầu vốn, lạm phát, điều hành chính sách, cán cân ngân sách và sự ổn định chính trị – xã hội. Theo dõi sát sao các yếu tố này sẽ giúp khách hàng đưa ra quyết định đầu tư, tiết kiệm và vay vốn một cách kịp thời và hiệu quả.

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất của ngân hàng
5. Gửi tiết kiệm với lãi suất hấp dẫn tại MSB
Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần hàng đầu tại Việt Nam, luôn cam kết mang đến cho khách hàng những giải pháp tài chính toàn diện và chất lượng cao. Hiện tại, MSB đang triển khai chương trình lãi suất tiết kiệm cực kỳ ưu đãi, với những lợi ích vượt trội như:
- Lãi suất tiết kiệm cạnh tranh, cao nhất so với các sản phẩm gửi tiết kiệm khác, lên đến 5,6%/năm áp dụng cho các khoản tiền gửi có kỳ hạn từ 12 tháng trở lên và rút gốc từng phần.
- Đa dạng lựa chọn kỳ hạn gửi, từ ngắn hạn 1 tháng cho đến dài hạn 36 tháng, đáp ứng nhu cầu tiết kiệm linh hoạt của khách hàng.
- Khách hàng có thể dễ dàng tham khảo thông tin lãi suất tiền gửi VND và USD tại Biểu lãi suất của MSB.
- Sổ tiết kiệm MSB có thể được sử dụng để xác nhận khả năng tài chính cho bản thân hoặc người thân khi đi du lịch, học tập ở nước ngoài.
- Khách hàng có thể chuyển nhượng hoặc cầm cố sổ tiết kiệm để vay vốn tại MSB với lãi suất ưu đãi.
- Tiện lợi gửi và rút tiền tại bất kỳ phòng giao dịch nào của MSB trên toàn quốc.
- Nhiều ưu đãi và tiện ích đặc biệt khi gửi tiết kiệm online thông qua Internet Banking và ứng dụng MSB mBank.

Gửi tiết kiệm với lãi suất cực hấp dẫn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB)
Với sự am hiểu sâu sắc về thị trường tài chính và khả năng đáp ứng linh hoạt các nhu cầu đa dạng của khách hàng, MSB tự tin sẽ mang lại mức sinh lời tối ưu trong mọi điều kiện thị trường. Hãy trải nghiệm dịch vụ gửi tiền tiết kiệm tại MSB để tối ưu hóa hiệu quả đồng vốn và gia tăng lợi ích thiết thực từ nguồn tiền nhàn rỗi của bạn.
MSB hy vọng bài viết trên đã cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan về lãi suất ngân hàng, những khái niệm, phân loại, và tác nhân liên quan. Hãy liên hệ ngay với MSB để được tư vấn chi tiết về các sản phẩm tiền gửi và lựa chọn phương án phù hợp nhất, góp phần gia tăng tài sản cho bạn và gia đình.