Bao thanh toán là gì? Những điều cần biết cơ bản nhất

Bao thanh toán là gì? Tại sao nó là một trong giải pháp giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền và giảm rủi ro tín dụng hiệu quả. Tìm hiểu ngay tại đây!

Doanh nghiệp đang gặp khó khăn về dòng tiền khi phải thu từ khách hàng có chu kỳ thu hồi dài? Bao thanh toán là một trong những giải pháp tài chính tối ưu dành cho doanh nghiệp của bạn. Vậy bao thanh toán là gì? Cùng MSB tìm hiểu những điều cơ bản chi tiết ngay tại bài viết này!

1. Tổng quan về bao thanh toán

Tại sao bao thanh toán là một trong những giải phát tài chính tối ưu và đáng để doanh nghiệp quan tâm. Tìm hiểu chi tiết về bao thanh toán:

1.1. Bao thanh toán là gì? Ý nghĩa và vai trò trong doanh nghiệp

Bao thanh toán đóng vai trò là cầu nối tài chính giữa doanh nghiệp và nguồn vốn lưu động, cho phép chuyển đổi các khoản phải thu thành tiền mặt ngay lập tức. Theo quy định tại khoản 1 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, bao thanh toán bao gồm hai hình thức chính: mua lại khoản phải thu của bên bán và ứng trước tiền thanh toán thay cho bên mua.

Bao thanh toán là một trong những giải pháp tài chính đáng để doanh nghiệp quan tâm

Ý nghĩa của bao thanh toán thể hiện qua việc giải quyết bài toán thanh khoản cho doanh nghiệp một cách hiệu quả. Khi doanh nghiệp có các khoản phải thu từ khách hàng nhưng cần vốn ngay để vận hành, bao thanh toán cho phép họ “bán” những khoản nợ này cho tổ chức tín dụng với mức chiết khấu nhất định.

Vai trò của bao thanh toán trong doanh nghiệp bao gồm: 

• Tăng cường khả năng thanh khoản ngắn hạn
• Hỗ trợ chu kỳ kinh doanh liền mạch
• Giảm thiểu rủi ro tín dụng từ khách hàng
• Tạo điều kiện mở rộng quy mô hoạt động

1.2. Phân biệt bao thanh toán với các thuật ngữ

Bao thanh toán khác biệt với chiết khấu hóa đơn ở chỗ bao thanh toán bao gồm cả việc quản lý, thu hồi nợ và chấp nhận rủi ro từ phía tổ chức tín dụng, trong khi chiết khấu hóa đơn chỉ đơn thuần là việc ứng tiền trước dựa trên hóa đơn. Chiết khấu hóa đơn thường là nghiệp vụ đơn giản hơn với thời hạn ngắn và ít rủi ro.

Forfaiting là hình thức tài trợ thương mại quốc tế tương tự bao thanh toán nhưng tập trung vào các giao dịch xuất khẩu lớn, thường có thời hạn từ 6 tháng đến 7 năm. Forfaiting thường không có quyền truy đòi và được bảo đảm bằng các công cụ tài chính như letter of credit, bank guarantee.

Sự khác biệt cốt lõi nằm ở phạm vi dịch vụ: bao thanh toán cung cấp gói dịch vụ toàn diện bao gồm tài trợ, quản lý công nợ, bảo hiểm tín dụng, trong khi các hình thức khác thường tập trung vào một khía cạnh cụ thể.

Xem thêm:  Mở tài khoản doanh nghiệp Online cùng MSB  

2. Quy trình bao thanh toán

Doanh nghiệp cần nắm rõ về quy trình bao thanh toán để tránh mắc phải những sai lầm khi thực hiện.

2.1. Các bước thực hiện bao thanh toán (ứng trước/trưởng thành) và vai trò các bên

Quy trình bao thanh toán bao gồm năm bước chính được thiết kế để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

• Bước 1: Thẩm định hồ sơ và ký hợp đồng bao thanh toán bao gồm việc người bán ký hợp đồng thương mại với người mua, làm thủ tục xin tài trợ bao thanh toán bằng cách gửi đơn theo mẫu cho ngân hàng thương mại hoặc công ty tài chính uy tín. Tài liệu cần thiết gồm hợp đồng thương mại, tên và địa chỉ các bên liên quan. Ngân hàng sẽ thẩm định cả người mua (tình hình kinh doanh, tài chính, uy tín giao dịch) và người bán (tính khả thi, ổn định) trước khi ký hợp đồng bao thanh toán.
• Bước 2: Người bán thực hiện hợp đồng thương mại,người bán giao hàng cho người mua theo đúng điều kiện đã thỏa thuận. 
• Bước 3: Người bán nộp chứng từ xin tài trợ, lập hóa đơn và nộp trực tiếp cho đơn vị bao thanh toán kèm văn bản chuyển nhượng nợ (chỉ áp dụng với khoản nợ có thời hạn không quá 6 tháng).
•  Bước 4: Đơn vị bao thanh toán thẩm định và tài trợ, thẩm định tính chính xác của chứng từ, xác minh với người mua về hàng hóa dịch vụ, sau đó thanh toán ngay 50-80% giá trị chứng từ cho người bán và gửi chứng từ cho người mua. 
• Bước 5: Hoàn tất quy trình, khi đến hạn thanh toán, đơn vị bao thanh toán gửi yêu cầu cho người mua, người mua thanh toán toàn bộ số tiền theo chứng từ để hoàn tất quy trình.

Quy trình thanh toán được thiết kế đảm bảo tính minh bạch và rõ ràng

2.2. Liên hệ quy trình thực tế tại doanh nghiệp Việt Nam

Quy trình bao thanh toán tại doanh nghiệp Việt Nam được điều chỉnh theo Thông tư 20/2024/TT-NHNN có hiệu lực từ 01/7/2024, mang lại những cập nhật quan trọng. Trong thực tế, doanh nghiệp Việt Nam thường ưu tiên bao thanh toán có quyền truy đòi để giảm chi phí tài chính. Quy chuẩn mới cũng cho phép thực hiện bao thanh toán hợp vốn và bao thanh toán quốc tế với các điều kiện cụ thể về quản lý ngoại hối. Điều này mở ra cơ hội cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn quốc tế với chi phí cạnh tranh.

3. Một số hình thức bao thanh toán phổ biến

Dưới đây là một số hình thức của bao thanh toán phổ biến mà doanh nghiệp cần biết để lựa chọn phù hợp.

3.1. Bao thanh toán truy đòi và không truy đòi

Bao thanh toán có quyền truy đòi cho phép tổ chức bao thanh toán yêu cầu bên bán hoàn trả khoản đã ứng trước nếu bên mua không thể thanh toán đúng hạn. Hình thức này thường có lãi suất thấp hơn do rủi ro được chuyển về phía người bán, phù hợp với các doanh nghiệp có khách hàng ổn định.

Bao thanh toán không có quyền truy đòi là hình thức tổ chức bao thanh toán chấp nhận toàn bộ rủi ro tín dụng từ bên mua. Lãi suất cao hơn nhưng mang lại sự an toàn tuyệt đối cho người bán, phù hợp khi doanh nghiệp muốn chuyển giao hoàn toàn rủi ro.

Tham khảo chi tiết về hình thức bao thanh toán để lựa chọn phù hợp

3.2. Bao thanh toán quốc tế và quy định mới

Bao thanh toán quốc tế được quy định chi tiết trong Thông tư 20/2024/TT-NHNN, áp dụng cho các giao dịch giữa người cư trú và người không cư trú. Hình thức này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, cho phép họ nhận được tiền ngay sau khi xuất hàng.

Quy định mới mở rộng phạm vi hoạt động của chi nhánh ngân hàng nước ngoài và phải tuân thủ quy định về quản lý ngoại hối. Doanh nghiệp cần đảm bảo tuân thủ các quy định về vay, trả nợ nước ngoài khi tham gia bao thanh toán có bên hợp vốn nước ngoài.

4. Quy định pháp lý về bao thanh toán tại Việt Nam

Cần nắm bắt quy định mới nhất về bao thanh toán tại Việt Nam dưới đây, tránh thực hiện sai quy định về mặt pháp lý.

4.1. Quy định, điều kiện bao thanh toán theo Thông tư 20/2024/TT-NHNN

Thông tư 20/2024/TT-NHNN thiết lập khung pháp lý hoàn chỉnh cho hoạt động bao thanh toán, có hiệu lực từ ngày 01/7/2024. Các đơn vị được phép thực hiện bao thanh toán bao gồm ngân hàng thương mại, công ty tài chính tổng hợp, công ty tài chính bao thanh toán và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Theo quy định tại Điều 11 Thông tư 20/2024/TT-NHNN, đơn vị bao thanh toán sẽ xem xét và quyết định thực hiện bao thanh toán khi khách hàng đáp ứng đầy đủ các điều kiện cụ thể.

Đối với bao thanh toán bên bán hàng:

Khi bên bán hàng là người cư trú có cam kết hoàn trả, họ phải có đầy đủ năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự, mục đích sử dụng vốn hợp pháp, khả năng tài chính trả nợ, và phương án sử dụng vốn khả thi.

Trường hợp bên bán hàng là người cư trú không cam kết hoàn trả và bên mua hàng là người cư trú, thì bên mua hàng phải đáp ứng các điều kiện như trên.

Đối với các trường hợp phức tạp hơn như bên bán hàng không cư trú hoặc bên mua hàng không cư trú, cần có thêm các điều kiện bổ sung như: doanh nghiệp có vốn góp của doanh nghiệp Việt Nam theo các hình thức đầu tư quy định tại Luật Đầu tư 2020, hoặc khoản phải thu được bảo đảm/bảo hiểm bởi bên thứ ba là tổ chức tín dụng hoặc được bảo đảm bằng tiền gửi tại đơn vị bao thanh toán.

Đối với bao thanh toán bên mua hàng:

Bên mua hàng là người cư trú cần đáp ứng các điều kiện cơ bản về năng lực pháp luật, mục đích sử dụng vốn hợp pháp, khả năng tài chính và phương án sử dụng vốn khả thi. Bên mua hàng là người không cư trú phải đáp ứng thêm các điều kiện bổ sung tương tự như quy định đối với bên bán hàng không cư trú.

4.2. Các trường hợp không được phép thực hiện bao thanh toán

Dựa trên quy định tại Điều 7 Thông tư 20/2024/TT-NHNN, các khoản phải thu không đủ điều kiện được bao thanh toán bao gồm:

• Khoản phải thu từ hoạt động bị cấm: Những khoản phải thu xuất phát từ các hợp đồng kinh doanh, mua bán hoặc cung cấp dịch vụ mà pháp luật không cho phép thực hiện sẽ bị loại trừ khỏi danh sách có thể bao thanh toán.
• Khoản phải thu có thời hạn dài: Các khoản phải thu có thời gian đáo hạn từ một năm trở lên, tính từ thời điểm tổ chức tín dụng tiếp nhận yêu cầu bao thanh toán, sẽ không được chấp thuận.
• Khoản phải thu bị hạn chế chuyển nhượng: Những khoản phải thu phát sinh từ hợp đồng có điều khoản cấm việc chuyển giao quyền lợi và trách nhiệm cho bên thứ ba không được xem xét bao thanh toán.
• Khoản phải thu trong lĩnh vực tài chính đặc biệt: Các khoản phải thu từ việc cung ứng dịch vụ thuộc ngành tài chính, ngân hàng và bảo hiểm theo phân loại kinh tế quốc gia do Thủ tướng quy định sẽ bị loại trừ.
• Khoản phải thu đã được sử dụng: Những khoản đã từng được bao thanh toán trước đó. Các khoản đang được dùng làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay khác. (Ngoại trừ trường hợp số tiền yêu cầu bao thanh toán không vượt quá giá trị còn lại sau khi trừ đi phần đã được xử lý)
• Khoản phải thu quá hạn: Những khoản phải thu mà thời hạn thanh toán theo thỏa thuận trong hợp đồng gốc đã hết hiệu lực không được chấp nhận bao thanh toán.
• Khoản phải thu đang có vấn đề pháp lý: Các khoản phải thu đang trong quá trình giải quyết tranh chấp liên quan đến việc thực thi hợp đồng kinh doanh sẽ bị tạm dừng xem xét.

Theo quy định này, các tổ chức cung cấp dịch vụ bao thanh toán có trách nhiệm từ chối các yêu cầu thuộc bất kỳ trường hợp nào được nêu ở trên.

Có một số trường hợp không được phép thực hiện bao thanh toán mà doanh nghiệp cần chú ý

4.3. Điều kiện đối với bên bán, bên mua, đơn vị bao thanh toán

Bên bán hàng phải đáp ứng các tiêu chuẩn về năng lực pháp lý, tình hình tài chính ổn định và có phương án sử dụng vốn rõ ràng. Đối với khách hàng nước ngoài, cần là tổ chức, công ty có hoạt động kinh doanh hợp pháp và khả năng tài chính đủ để trả nợ.

Bên mua hàng cần có uy tín tín dụng tốt và khả năng thanh toán ổn định. Đơn vị bao thanh toán có trách nhiệm tuân thủ các quy định về giới hạn cấp tín dụng, tỷ lệ đảm bảo an toàn và có hệ thống quản lý nội bộ chặt chẽ.

5. Lợi ích và rủi ro của bao thanh toán

Tham khảo những lợi ích và rủi ro của bao thanh toán để doanh nghiệp có đủ nguồn dữ liệu để so sánh và quyết định có nên lựa chọn bao thanh toán.

5.1. Lợi ích tài chính, quản lý dòng tiền, bảo hiểm rủi ro tín dụng

Bao thanh toán mang lại lợi ích tài chính đáng kể thông qua việc cải thiện dòng tiền ngay lập tức, cho phép doanh nghiệp chuyển đổi các khoản phải thu thành tiền mặt để đáp ứng nhu cầu vốn lưu động. Quản lý dòng tiền trở nên hiệu quả hơn khi doanh nghiệp có thể dự đoán chính xác nguồn thu và lập kế hoạch tài chính dài hạn.

Bảo hiểm rủi ro tín dụng là lợi ích nổi bật của bao thanh toán không truy đòi, khi tổ chức bao thanh toán chấp nhận toàn bộ rủi ro từ việc khách hàng không thanh toán. Điều này cho phép doanh nghiệp tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi mà không phải lo lắng về công tác thu hồi nợ.

5.2. Những rủi ro thường gặp và biện pháp kiểm soát

Rủi ro chính của bao thanh toán bao gồm rủi ro tín dụng từ bên mua, rủi ro lãi suất khi chi phí tài chính cao hơn dự kiến, và rủi ro pháp lý khi có tranh chấp về hợp đồng. Rủi ro thanh khoản cũng có thể xảy ra nếu tổ chức bao thanh toán gặp khó khăn tài chính.

Biện pháp kiểm soát rủi ro bao gồm thẩm định kỹ lưỡng khách hàng trước khi ký hợp đồng và đa dạng hóa danh mục bao thanh toán để giảm tập trung rủi ro. Doanh nghiệp nên xây dựng chính sách quản lý rủi ro rõ ràng, theo dõi sát sao tình hình thanh toán và duy trì mối quan hệ tốt với tổ chức bao thanh toán.

5.3. So sánh với các phương thức tài trợ vốn lưu động khác

Bao thanh toán có ưu điểm về tốc độ giải ngân nhanh và không cần tài sản thế chấp so với vay ngân hàng truyền thống, tuy nhiên chi phí tài chính thường cao hơn do tính chất rủi ro và dịch vụ gia tăng. Vay tín chấp có lãi suất thấp hơn nhưng hạn mức hạn chế và thủ tục phức tạp.

So với chiết khấu thương phiếu, bao thanh toán cung cấp gói dịch vụ toàn diện hơn bao gồm quản lý công nợ và bảo hiểm rủi ro. Mỗi phương thức có ưu nhược điểm riêng, doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng để lựa chọn phù hợp với tình hình tài chính và chiến lược kinh doanh.

6. Giải pháp vay thế chấp linh hoạt M-Flex của MSB

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng cần những giải pháp tài chính linh hoạt và hiệu quả, MSB đã phát triển sản phẩm M-Flex – một giải pháp vay thế chấp được thiết kế đặc biệt để đáp ứng nhu cầu đa dạng của các doanh nghiệp hiện đại.

6.1. Đặc điểm nổi bật và lợi ích cho doanh nghiệp

Sản phẩm M-Flex của MSB cung cấp giải pháp vay thế chấp linh hoạt với khả năng rút và trả vốn theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Đặc điểm nổi bật là hạn mức tín dụng có thể tái tục hàng năm, cho phép doanh nghiệp sử dụng vốn một cách tối ưu mà không cần thực hiện lại thủ tục vay mới.

Lợi ích chính bao gồm lãi suất cạnh tranh, thời gian phê duyệt nhanh chóng và quy trình đơn giản thông qua nền tảng số. M-Flex hỗ trợ đa  nhu cầu vốn lưu động, phù hợp với  từng loại hình doanh nghiệp.

Sản phẩm này đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp vừa và nhỏ cần nguồn vốn linh hoạt để ứng phó với biến động thị trường. Khả năng quản lý hạn mức trực tuyến giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí tài chính hiệu quả và tối ưu hóa dòng tiền.

Giải pháp vay thế chấp linh hoạt M-Flex của MSB

6.2. Các điều kiện, tài sản thế chấp và quy trình xét duyệt online

Điều kiện vay M-Flex yêu cầu doanh nghiệp có thời gian hoạt động từ 1 năm trở lên, tình hình tài chính ổn định và có nhu cầu vốn rõ ràng. Tài sản thế chấp linh hoạt bao gồm bất động sản, quyền tài sản, quyền sở hữu tài sản, ô tô con đến 9 chỗ.

Quy trình xét duyệt online được tối ưu hóa với thời gian phê duyệt tối đa 4h làm việc. Doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trực tuyến, theo dõi tiến độ xét duyệt và nhận thông báo kết quả qua Website của MSB. Hệ thống chấm điểm tín dụng tự động của MSB đánh giá nhanh chóng khả năng trả nợ của doanh nghiệp dựa trên dữ liệu tài chính, lịch sử giao dịch và thông tin từ các cơ quan tín dụng. Điều này giúp đưa ra quyết định chính xác và nhanh chóng.

>>> Đăng ký gói vay doanh nghiệp tại:  CẤP VỐN DỄ DÀNG DOANH NGHIỆP VỮNG VÀNG VỚI MFLEX

Qua bài viết được MSB chia sẻ, có thể nói bao thanh toán đã khẳng định vai trò quan trọng trong hệ sinh thái tài chính doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế đòi hỏi sự linh hoạt và tốc độ trong quản lý dòng tiền. Với quy định pháp lý được cập nhật theo Thông tư 20/2024/TT-NHNN, doanh nghiệp hiện có nhiều cơ hội hơn để tiếp cận nguồn vốn thông qua bao thanh toán với thời hạn khoản phải thu được mở rộng lên 01 năm. Sự hiểu biết sâu sắc về quy trình, lợi ích và rủi ro của bao thanh toán sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định tài chính phù hợp với chiến lược phát triển của mình.

Trong tương lai, xu hướng số hóa và ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực tài chính sẽ tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của bao thanh toán, mang lại nhiều tiện ích và giảm thiểu rủi ro cho các bên tham gia. Doanh nghiệp cần chủ động nắm bắt các cơ hội này, đồng thời xây dựng năng lực quản lý tài chính nội bộ để tận dụng tối đa lợi ích từ các công cụ tài chính hiện đại. Bao thanh toán không chỉ là giải pháp tài trợ ngắn hạn mà còn là công cụ chiến lược giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và nâng cao khả năng cạnh tranh trong thị trường năng động hiện nay.

Hiện nay tại ngân hàng MSB đang triển khai nhiều gói cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết những vấn đề tài chính đang gặp phải, mang đến cơ hội phát triển bền vững. Nếu quý bạn đọc quan tâm, cần tư vấn chi tiết vui lòng liên hệ hotline  1800 6260 (miễn phí) để được hỗ trợ kịp thời.

Chia sẻ: